بازار سنتی اردبیل؛ بازار همه سلیقه‌ها

تور سرعین

مجموعه بازار اردبیل در میانه شهر و در طرفین خیابان امام خمینی (پهلوی) واقع شده و به جهت قدمت و معماری سنتی یکی از بازارهای تاریخی و جالب توجه ایران است و شامل راسته‌ها، تیمچه‌ها، سراها، مسجد و گرمابه است

وبلاگ آرندتور قصد دارد در این مقاله با نگاهی اجمالی به بازار سنتی اردبیل در مورد محل بازار ادبیل، معماری بازار قدیمی اردبیل، ساختار بازاز سنتی اردبیل با شما صحبت کند، پس با ما همچنان همراه باشید.

بازار اردبیل کجاست؟

با این پرسش مقاله را شروع می‌کنیم که بازار سنتی اردبیل در کجای شهر واقع شده‌است؟ همانطور که گفتیم بیش از نیم قرن است که خیابان امام خمینی یا پهلوی سابق بازار را به دو نیمه تقسیم کرده‌است. بازار سنتی اردبیل از شمال به میدان امام حسین از جنوب به خیابان آیت الله طالقانی و میدان فجر از شرق به خیابان آیت الله کاشانی و از غرب به خیابان ناصرلی صوفی منتهی می‌شود.

بازار قدیمی اردبیل بیش از 50 سال است که توسط خیابان امام خمینی به دو نیمه تقسیم شده‌است.

از پیشینه بازار اردبیل چه می‌دانید؟

سیاحانی همچون «مقدسی» و «اصطخری» در قرن چهارم هجری قمری در مورد بازار اردبیل مطلب نوشته و ساختار آن را بسان یک صلیب توصیف کرده اند که در قسمت مرکزی آن مسجدی وجود داشته است.

بازار اردبیل در قرون 7 و 8 هجری قمری رونقی نسبی داشته اما اوج رونق بازار اردبیل در دوره صفویان بوده است. با رونق بازارها در قرن دهم هجری و حکومت شاه طهماسب اول بازارهای متعددی در این بنا ساخته شد که می توان به انواع بازار بقالان، کرباس فروشان، قصابان، خراطان، سراجان، قیصریه و... اشاره کرد.

از آنجا که اردبیل خاستگاه شاهان صفویه؛ مرکز دینی و مقابر شاهان صفوی همچون مقابر شیخ صفی الدین اردبیلی و شاه اسماعیل صفوی و مادرش و... بوده رفت و آمد زیادی به این شهر انجام می‌شد. همین امر سبب رونق بالای بازار در دوره صفویه شد.

بازار اردبیل یکی از آثار ملی ایران است که در سال 1364 به ثبت رسید.

ساختار بازار اردیبل چگونه است؟

بازار سنتی اردبیل نیز هممچون سایر بازارهای ایرانی شامل مجموعه‌ای از راسته‌ها، تیمچه‌ها، گرمابه و مسجد اعظم اردبیل است.

این مجموعه شامل راسته اصلی بازار، چهارسوق یا راسته قیصریه، راسته پیر عبدالملک، راسته کفاشان، راسته غلامان، بازار زرگران، سراجان، پنبه فروشان، مسگران، چاقوسازان، آهنگران، سرای خشکبار (حاجی میرزا)، سرای گلشن، سرای وکیل، سرای نو (زنجیرلو)، سرای حاج احمد، سرای حاج شکر، سرای مجیدیه، سرای امام جمعه، سرای دوگچی و تیمچه زنجیرلی است.

بازار اردبیل با طاق‌های جناغی و گنبدهای ساده پوشید شده‌است. عرض طاق نماهای مغازه‌ها اغلب 3 متر و قطر پایه‌های آنها حدود 80 سانتی‌متر است. روشنایی داخل بازار از طریق نورگیری که در قسمت گنبد وجود دارد، تأمین می‌شود.

یکی از سراهای بسیار مهم بازار اردبیل، چهار سوق یا بازار بزرگ قیصریه است.

سرای خشکبارها دو بازارچه موازی هستند که بر دو راسته بازار عمود شده‌اند، هر کدام از این بازارهای خشکبار 5 دهانه و 51 مغازه دارند.

سرای گلشن یکی دیگر از بازارهای اردبیل است که از یک بازاچه و یک سرا ساخته شده و در مقابل تیمچه زنجیرلی قرار دارد. سرای گلشن  با دو راسته، پیر عبدالملک و راسته بازار در ارتباط است.

بخش اصلی بازار یک سرای مستطیل شکل است که از 9 گنبد در قسمت میانه و 4 ستون مدور از سنگ خارا در اطراف جزرها ساخته شده‌است. ستون‌ها خود دارای سرستون‌های مکعبی شکل هستند و طاق‌های زیرین گنبدهای نه گانه، توسط تیرهای چوبی به یکدیگر متصل شده‌اند.

مجموعه بازار اردبیل در سال 1364 مرمت شد و در لیست آثار ملی ایران قرار گرفت.

بازار اردبیل با قدمت تاریخی‌اش یکی از مهم‌ترین بازارهای شهر اردبیل است که مردم برای تهیه مایحتاج روزانه از آن استفاده می‌کنند. هر راسته‌ی این بازار، فروش انحصاری یک نوع محصول را به عهده دارد. در این بازار می‌توانید انواع محصولات خوراکی، پوشاک، لوازم منزل و حتی ابزار آلات صنعتی را تهیه کنید.

همچنین فروش سوغاتی، صنایع دستی و محصولات کشاورزی استان نیز در این بازار رایج است. رفت و آمد در این بازار برای گردشگران داخلی و خارجی بسیار جالب و هیجان انگیز است. اگر شما قصد خرید نیز ندارید، تماشای فضای داخلی بازار و شور و شوق مردم در آن می‌تواند  ساعت‌ها شما را مجذوب خود کند.

در گذشته قسمتی از تیمچه‌ها و سراها در فهرست موقوفات بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی بودند. درآمد حاصله از این موقوفات، بخشی صرف امور خیریه و قسمت دیگر برای بقعه خرج می‌شد.

چگونه به بازار اردبیل بروید؟

راه‌های سفر به اردبیل و تماشای بازار متنوع و گوناگون هستند:

• سفر به اردبیل با تور

ساده‌ترین شیوه سفر به بازار اردبیل، سفر با تور است. در سفر با تور شما نگرانی و دغدغه‌ای بابت هتل، غذا، وسیله ی نقلیه و... ندارید و می‌توانید با خیال راحت از سفرتان لذت ببرید. علاوه براین سفر با تور برای شما به صرفه‌تر است. چون هتل‌های باکیفیت با تورهای معتبر قرارداد دارند و در نتیجه قیمت هتل کاملا به صرفه‌تر  می‌شود.

آرندتور یکی از همین آژانس‌های معتبر است که تور سرعین را به صورت شخصی و یا گروهی برگزار می‌کند. شما می‌توانید نوع وسیله نقلیه سفر و هتل  خود را در این سفر3 روزه انتخاب کنید.

• سفر با خودروی شخصی

جاده‌ی منتهی به اردبیل بسیار زیباست. اگر از تهران به سمت اردبیل حرکت می‌کنید باید ابتدا به کرج و سپس قزوین بروید و مسیرتان را به سمت تاکستان ادامه دهید، با گذشتن از شهرهای ابهر، زنجان به سمت اردبیل بروید.